Deniz Alkış Cemiloğlu
İş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedene dayanmaksızın feshi, işverenin hukuka aykırı davranışı olarak çeşitli tazminat yaptırımlarını gündeme getirmektedir. Türk Borçlar Kanunu’nun 438. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenen haksız fesih tazminatı da bu yaptırımlar arasında yer almakta ve klasik zarar tazminatından farklı özellikler göstermektedir. Söz konusu tazminatın uygulanmasında, tazminata hükmedilip hükmedilmeyeceği ile miktarının belirlenmesi hâkimin somut olayın özelliklerini dikkate alarak kullanacağı takdir yetkisine bırakılmıştır. Bu çerçevede işverenin davranışının ağırlığı, feshin gerçekleşme biçimi işçinin durumu gibi pek çok olgu birlikte değerlendirilmektedir. Bu yönüyle söz konusu tazminatın, amaç ve işlevi itibarıyla medeni ceza niteliği taşıyan kendine özgü bir tazminat niteliği kazandığı kabul edilmektedir. Ancak bu tazminatın özellikle İş Kanununa tabi işçiler bakımından uygulanabilirliği öğretide ve uygulamada tartışmalıdır. İş Kanununda feshe bağlı olarak öngörülen iş güvencesi hükümleri ile ihbar, kıdem ve kötü niyet tazminatı gibi yaptırımların haksız feshin sonuçlarını ne ölçüde karşıladığı, haksız fesih tazminatına ayrıca ihtiyaç bulunup bulunmadığı konusunda görüş ayrılıklarına yol açmaktadır. Aynı fesih işleminden doğan farklı tazminat taleplerinin birlikte ileri sürülüp sürülemeyeceği ise ayrı bir tartışma konusunu oluşturmaktadır. Bu çerçevede haksız fesih tazminatının iş hukukundaki yerinin ve uygulanabilirliğinin, mevcut yaptırımlar karşısındaki işlevi dikkate alınarak belirlenmesi gerekmektedir.