Halil Erdem Çocuk, Serkan FURTUN
Bu araştırmanın amacı, ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki diyalog metinlerini iletişimsel roller ve iletişim stratejileri açısından incelemektir. Doküman analizi yöntemiyle yürütülen çalışmada, dört sınıf düzeyinden ikişer ders kitabı olmak üzere sekiz ders kitabındaki 28 diyalog metni incelenmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen üç bölüm ve on boyuttan oluşan bir dereceli puanlama anahtarıyla toplanmış; iki kodlayıcı tarafından bağımsız olarak kodlanmıştır. Bulgular, diyalog metinlerinin rol-bağlam uyumu ve güç ilişkisi temsili bakımından güçlü; onarım mekanizmaları ve toplumsal cinsiyet temsili bakımından zayıf bir profil sergilediğini göstermektedir. Onarım puanı ortalaması 1,07/4,00 olarak hesaplanmış, metinlerin %71,4'ünde onarım örüntüsü düşük düzeyde bulunmuştur. Karagöz-Hacivat türü metinler ile çağdaş roman çevirileri onarım stratejilerini belirgin biçimde sergileyen istisnaları oluşturmaktadır. Sınıf düzeyi ile iletişimsel zenginlik arasında doğrusal bir ilişki gözlenmemiş; metin türünün belirleyici değişken olduğu sonucuna varılmıştır.