Gelişimsel Dil Bozukluğu Olan Çocuklarda Öykü Anlatılarının Makro Yapısal Özellikleri: Tipik Gelişim Gösteren Akranlarla Karşılaştırmalı Bir Çalışma

Bu çalışmanın amacı, 4;0–5;11 yaş aralığındaki gelişimsel dil bozukluğu (GDB) olan ve tipik dil gelişimi gösteren (TDG) çocukların öykü anlatı becerilerini makro yapı düzeyinde karşılaştırmak; her iki grupta ayrı ayrı yaş ve cinsiyet değişkenlerinin anlatı performansıyla ilişkisini incelemektir. Araştırmaya 24’ü GDB tanılı, 24’ü TDG olmak üzere toplam 48 çocuk katılmıştır. Veriler “Kurbağa Neredesin?” adlı yazısız resimli kitap aracılığıyla yüz yüze toplanmış; anlatılar, Anlatı Puanlama Şeması ile analiz edilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t-testi, grup içi yaş–anlatı ilişkisinde Spearman sıra korelasyon analizi, cinsiyet karşılaştırmalarında ise Holm-Bonferroni düzeltmeli bağımsız örneklem t-testi kullanılmış; tüm istatistiksel analizler IBM SPSS 22.0 ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular, GDB olan çocukların makro yapı düzeyinde ve tüm temel anlatı bileşenlerinde TDG akranlarına kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük performans sergilediğini; tüm alt ölçeklerde büyük etki büyüklüklerinin gözlemlendiğini ortaya koymaktadır (Cohen’s d = 1,68–3,23). GDB grubunda yaş ile anlatı performansı arasında anlamlı bir ilişki saptanmazken, TDG grubunda yalnızca doğru sözcük kullanımı ile yaş arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki belirlenmiştir (rs = 0,50; p = ,01). Her iki grupta da Holm-Bonferroni düzeltmesi sonrasında cinsiyete göre anlamlı farklılık bulunmamıştır. Elde edilen bulgular, GDB olan çocukların yalnızca dilbilgisel alanlarda değil, anlatının yapılandırılmasında kritik rol oynayan bilişsel ve pragmatik becerilerde de belirgin güçlükler yaşadığını ve bu güçlüklerin demografik değişkenlerden değil, bizzat dil bozukluğundan kaynaklandığını ortaya koymaktadır.