Vildan YURDUSEVEN EVCİ
İslam dünyasında bilim ve teknolojinin gelişimi, Orta Çağ’dan bugüne kadar uzanan köklü bir tarihe sahiptir. Bu tarihin izini süren önemli bilim insanlarından biri de Prof. Dr. Fuat Sezgin’dir. Sezgin, İslam bilim çalışmalarının neler olduğunu gün yüzüne çıkarmaya kendisini adamış biri olarak yaptığı çalışmalarla, İslam medeniyetinin evrensel mirasını tüm dünyaya tanıtmakla kalmamış aynı zamanda hem İslam bilimine ilgi duyanlar hem de genel bilim tarihi açısından bir ilham kaynağı olmuştur. İslam medeniyetinin bilimsel katkılarını kapsamlı bir şekilde ele alarak Batı merkezli tarih anlatısını sorgulamış, İslam dünyasının bilimsel mirasını Batı ile karşılaştırmalı olarak incelemiş ve Müslümanların bilim tarihine olan katkılarının görülmesini sağlamıştır. Bu çalışmada, Fuat Sezgin’in bilimsel mirasının bireylerde Müslüman kimliği üzerinde oluşturduğu psikolojik etkileri, özgüvenin yeniden inşası, dinî kimliğin yeniden inşası üzerindeki rolü nitel araştırmalarda kullanılan mülakat yöntemiyle anlaşılmaya çalışılmıştır. Görüşmelerde alanında uzman araştırmacılar tarafından geliştirilen ve açık uçlu sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. İlgili sorular dinî kimlik algısı ve aidiyet, bilimsel motivasyon, psikolojik güçlenme şeklinde 3 temayı kapsamaktadır. Katılımcılar Fuat Sezgin ve yaptığı çalışmalar hakkında bilgi sahibi kişilerden oluşmaktadır. Araştırmaya katılan kişiler gönüllülük esasına göre belirlenmiş ve bireylere kartopu tekniğiyle ulaşılmıştır. Katılımcıların Fuat Sezgin’in çalışmaları hakkında bilgi sahibi olma zorunluluğu ve kişilere kartopu tekniği ile ulaşılması araştırmaya katılımın 6 kişi ile sınırlı kalmasına sebep olmuştur. Bu araştırma sonucunda Fuat Sezgin’in çalışmalarının katılımcılar üzerinde bilim tarihine ilişkin bilişsel bir farkındalık oluşturmakla birlikte bilimsel motivasyon, dinî kimlik algısı, aidiyet duygusu ve psikolojik güçlenme süreçleri üzerinde de önemli etkiler meydana getirdiği anlaşılmıştır. Bu yönüyle Sezgin’in çalışmaları, geçmişe yönelik tarihsel bir hatırlatmanın ötesinde, O’nu tanıyan bireylerin geleceğe yönelik bilimsel üretim motivasyonlarını destekleyen bir işleve sahip olduğu düşünülmektedir. Bu çalışma Türk bilim insanı olan Fuat Sezgin’in çalışmalarının toplumsal yansımalarını göstermesi açısından literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.