Yaşar ÖZRİLİ
Bu araştırmanın amacı, 1876 yılında I. Meşrutiyetin (Kanûn-i Esâsî) ilanından sonra başlayan ve Cumhuriyet Dönemine kadar süren periyotta sanat alanında gözlemlenen yenilikleri, etkileşim dinamiklerini mercek altına alarak, sanat eserlerine olan yansımalarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Birinci Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e uzanan kritik dönemde Türk sanatındaki batılılaşma hareketlerinin sanat kurumlarına ve pratiklerine etkileri, geleneksel ile modern arasındaki etkileşimler ve dönemin getirdiği yenilikleri incelemektedir. II. Meşrutiyet'in ilanıyla birlikte basın ve düşünce hayatında yaşanan görece özgürlük ortamı, sanatçıların yeni akımlarla doğrudan temas kurmasını sağlamış ve özellikle İstanbul merkezli sanat çevrelerinde batılı anlamda bireysel üslup arayışlarını hızlandırarak, resimden edebiyata pek çok alanda toplumsal meselelerin sanat yoluyla ifade edilmesine zemin hazırlamıştır. Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte, Türk sanatında modernleşme süreci hız kazanmıştır. Geleneksel Türk sanatlarına alternatif sanatsal pratikler çoğalarak devam etmiştir. Batı resim analizi ve perspektif anlayışı Türk ressamlar tarafından daha da geliştirilmiştir. Bu sanatçılar aynı zamanda, Türk resim sanatında ulusal motiflerin ve temaların kullanımına da dikkat çekmişlerdir. Resim, grafik tasarım, el sanatları, mimari, fotoğrafçılık, heykel sahalarında da önemli değişimler yaşanmıştır. Bu araştırmada nitel araştırma yönteminin doküman araştırma ve tarama modeli kullanılmıştır. Sanatın, toplumun modern düşünce sistemine olan etkileri vurgulandığı bu incelemede, Türk sanatının modernleşmesinin Batı toplumunun yanı sıra, Türk toplumunun kültürel ve tarihi geçmişiyle de bütünleşerek yeni bir tarzın doğmasındaki izdüşümü değerlendirilmiştir. Türk sanatının, köklerinden kopmadan, Batılı form ve teknikleri özümseyerek kendine özgü ve milli bir modernizm anlayışı inşa ettiğini; bu dönüşümün sadece bir üslup değişikliği değil, aynı zamanda toplumsal ve siyasi bir kimlik inşasının estetik yansıması olduğunu ortaya koymaktadır.