Teorik ve Pratik Bir İnceleme: Çeşitli Yönleriyle Mizah

Güzel kavramının felsefesi olan estetik, bir estetik değer olarak komiği de inceler. Estetik tarafından komik, felsefi bakışla incelenir. Felsefi bakış, konusunu ya da nesnesini rasyonel, nesnel, eleştirel şekilde ele alır ve nesnesi hakkında tutarlı ve kapsamlı şeyler söyler. Bu makalede, komiğin mahiyetini saptamak denenmiş; ayrıca da onun işlevi ve etkileri araştırılmıştır. Komik basitçe, güldürme etkisine sahip olan şeydir. Bu tür şeyler de doğal olanlar ve oluşturulanlar şeklinde ikiye ayrılır. İnsanların oluşturduğu komik, mizaha karşılık gelir. Mizahi komik, komiklik unsurlarıyla oluşturulan, amacı güldürmek olan şey olarak tanımlanabilir. Komiklik unsurları, gülmeye yol açan mübalağa, saçmalık, tutarsızlık gibi unsurlardır. Komik şeyler bu gibi unsurların tek bir tanesiyle üretilebileceği gibi, birçoğuyla da üretilebilir. Eğer tek bir unsurla üretilirlerse, basit komik; birçok unsurla üretilirlerse, karmaşık komik söz konusu olacaktır. Felsefe tarihinde mizaha olumlu bakan filozoflar olduğu gibi, olumsuz bakan filozoflar da vardır. Platon, mizaha olumsuz bakanlara; John Dewey olumlu bakanlara örnek verilebilir. Aristoteles’te ise mizaha bu iki bakış da vardır.