Gönül Erdem Nas
Dil ve kültür arasındaki bağlılığın en önemli çıktısı her milletteki ortak duyguları veya ifadeleri tanımlayan sözcüklerdir. Nezaket ifadeleri de bunlar arasında yer alır. Bu çalışmanın konusunu oluşturan nezaket ile ilgili sözcükler, her iki dilde ve kültürde nezaketin evrensellik ve kültüre aitlik teorileri kapsamında ele alınmıştır. Söz konusu teorilere göre nezaket, tüm toplumlarda aynı biçimde algılanır veya kültürel normlar çerçevesinde farklılaşır. Çalışmada nezaket ile ilgili sözcükler söz kalıpları ve bu sözcüklerin Türkçe ve Hırvatçada anlamlandırılması ve söz konusu sözcüklerin kültürel benzerlik ve farlılıkları karşılaştırılmıştır. Her iki dilde nezaket bildiren sözcüklerin ilgili teorilere göre kültürel ortaklığının olup olmadığı ele alınmıştır. Nezaket bildiren sözcük ve söz gruplarının, söz konusu dillerdeki karşılıkları ve anlamları Balkan kültürünün etkisi de gözetilerek incelenmiştir. Çalışmada, nitel analiz yöntemi ile iki dilin en kapsamlı sözlükleri gündelik ifadelerden hareketle incelenerek bulgular oluşturulmuştur. Çıkan sonuçlara göre belirlenen sözcüklerin bir kısmının teoriye uygun biçimde evrensellik gösterdiği bir kısmının ise dillerde kültürel yakınlığa rağmen anlam farklılığı ve anlam boşluğuna sahip olduğu tespit edilmiştir.