Kolektif Bilinç Bağlamında Dijital Vicdan Tezahürü Olarak Eylemsiz Dindarlık - Change.Org Örneği

Bu çalışma, toplumsal duyarlılık ve ahlaki davranışların dijital ortamlarda, özellikle Change.org platformunda nasıl sembolik ve çevrim içi olarak ifade edildiğini incelemektedir. Çalışmanın kapsamı, söz konusu platformda yer alan kampanya metinleri, imza gerekçeleri ve kullanıcı yorumları ile sınırlandırılmış olup, dijital ortamlarda üretilen söylemler “dijital vicdan” kavramı çerçevesinde analiz edilmektedir. 2025 yılında Türk Dil Kurumu tarafından belirlenen bu kavram, kolektif bilinç ve toplumsal ahlak bağlamında önemli bir açıklama zemini sunmaktadır. Dijital mecralar, yalnızca iletişim ve bilgi paylaşımı işlevi görmekle kalmayıp, bireylerin toplumsal konulara dair duyarlılıklarını ve ahlaki değerlerini görünür kıldıkları alanlara dönüşmüştür. Araştırma, nitel bir örnek olay çalışması olarak tasarlanmış veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Çalışma, yalnızca tek bir dijital platforma odaklanması ve nitel araştırma deseni ile yürütülmesi nedeniyle bazı sınırlılıklar içermektedir. Bu doğrultuda bulguların genellenebilirliği sınırlı olup, analiz süreci araştırmacının yorumlarına dayalı öznel değerlendirmeler içerebilmektedir. Bulgular, dijital vicdanın ahlaki duyarlılığı ortadan kaldırmadığını aksine onu görünür, paylaşılabilir ve hızla dolaşıma giren sembolik bir forma dönüştürdüğünü göstermektedir. Ancak bu dönüşüm, ahlaki sorumluluğun eylemsel boyutunu zayıflatmaktadır. Bu bağlamda çalışma, “eylemsiz dindarlık” kavramını önermektedir.