Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Yapay Zekâ Kullanımıyla İlgili Öğretici ve Öğrenci Görüşleri

Bu çalışmanın amacı, Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten ve öğrenen bireylerin yapay zekâya ilişkin görüşlerini ortaya koymak ve bu doğrultuda yapay zekâ teknolojilerinin Türkçe öğretimine yansımalarını incelemektir. Elde edilen bulguların, alana yönelik yenilikçi ve işlevsel yaklaşımların geliştirilmesine zemin oluşturması hedeflenmektedir. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik desende yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu, kolay ulaşılabilir durum örneklemesiyle belirlenmiştir. Çalışmaya Türkiye'nin farklı bölgelerinde yabancılara Türkçe öğretimi alanında çalışan 15 öğretici ve Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen 14 öğrenci dahil edilmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Görüşmeler Zoom platformu üzerinden yüz yüz yapılıp elde edilen veriler, içerik analizi yöntemi ve MAXQDA 2024 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Çalışmanın amacı doğrultusunda belirlenen kodlar, katılımcıların ifadelerindeki benzerlik doğrultusunda gruplandırılmış ve gruplara uygun olacak şekilde kategoriler oluşturulmuştur. Araştırmacılar belli bir süre sonra kodlamaları tekrar gözden geçirmiştir. Analiz sürecinin güvenirliği için Miles ve Huberman’ın (1994) formülü kullanılmış ve kodlayıcılar arasındaki uyum oranı .80 olarak hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda öğreticilerden yapay zekâyı mesleki açıdan tehdit olarak görenlerin ve öğreticinin yerini alamayacağını düşünenlerin olduğu tespit edilmiştir. Yapay zekânın avantaj ve dezavantajlarının olduğu, dil öğretimi ve Türkçe öğretimi için henüz yeterli olmadığı, eksikleri giderildiği takdirde yabancılara Türkçe eğitimi için çok faydalı bir gereklilik olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Çeşitli alanlarda yapay zekâdan yararlanan öğrencilerin çoğunluğu Türkçeyi öğreticiden öğrenmeyi tercih ederken yardımcı unsur olarak yapay zekânın Türkçe öğretimi için faydalı olacağını belirtmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin, uygulamalara çıktı sağlaması ve yapılacak yeni çalışmalara kaynaklık etmesi beklenmektedir.