Muradiye Çevikçelik
İhale, idarenin sözleşme imzalamadan önce sözleşmenin karşı tarafını seçmek için izlediği sürecin bütününü ifade eder. İdarenin harcama yapmasını gerektiren mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihalelerde kamu kaynağı kullanılarak harcama yapıldığı için sözleşmenin karşı tarafının seçiminde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin idare tarafından tespit edilmesi gerekir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin ortaya çıkabilmesi için ihalelerde rekabet ilkesine riayet edilmesi, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı bakımından özel bir önem taşımaktadır. Ancak 4734 sayılı Kanun’un 63. maddesinde, ihalelerde yerli istekliler veya yerli malı teklif eden istekliler lehine düzenleme yapılabileceği öngörülerek rekabet ilkesine çeşitli istisnalar getirilmiştir. Bu makalede, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda yerli istekliler veya yerli malı teklif eden istekliler lehine öngörülen düzenlemelerin hukuki çerçevesi rekabet ilkesi ve Danıştay kararları ışığında ele alınmıştır. Bu kapsamda Kamu İhale Kurumu tarafından paylaşılan istatistiklerden hareketle 2025 yılında gerçekleştirilen ihaleler analiz edilmiştir. Sonuç olarak mevzuat ve uygulama birlikte değerlendirilerek, yerli politika hedefleri ile rekabete dayalı bir kamu ihale rejiminin gerekleri arasında denge kurulmasına ilişkin tartışmalara katkı sağlamak amaçlanmıştır.