Murat Cingöz, Filiz KAVAL, Ramazan İZOL
Bu çalışmanın amacı, İran platosunda yaşayan Türklerin İran İslam Cumhuriyeti’ne yönelik memnuniyet düzeyini ölçmek ve hangi ideoloji ya da görüşteki yönetim tipine eğilim gösterdiklerini analiz etmektir. Araştırma, Urmiye ve Tebriz’de gerçekleştirilen nicel bir anketten elde edilen veriler üzerine inşa edilmiştir. Bu bağlamda, İran Türklerinin devletin kimliğini, siyasal yönelimlerini ve rejimin meşruiyetini nasıl algıladıkları incelenmiştir. Bulgular, İslam Cumhuriyeti’nin İran Türkleri açısından ikna edici bir meşruiyet zemini sunamadığını ve bu toplumsal kesimin rejimden giderek uzaklaştığını göstermektedir. Araştırma sonuçlarına göre, İran Türkleri arasında yalnızca sınırlı bir kesim Ayetullah Humeyni’nin ilkeleriyle uyumlu İslamcı-Şii merkezli bir devlet düzenini desteklerken, çoğunluk ulusal çıkarları önceleyen seküler bir milli devlet anlayışına yönelmektedir. Bu durum, İranlı Türklerin giderek “İranlılık” veya “Türklük” gibi ulusal ve seküler kimliklere yöneldiğini, dolayısıyla İslam Cumhuriyeti’nin ontolojik güvenliği açısından ciddi bir tehdit oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Yine de İranlılık paydasının İran Türklerinin çoğunluğu için kabul gördüğü görülmektedir. Bu minvalde İran Türkleri İslamcılığa dayanan kimlik aidiyetlerine pek ilgi göstermezken İranlılık kimliği ve Türklük kimliği öne çıkmaktadır.