Asil Kaya
1921 yılı Ocak–Nisan ayları arasında gerçekleşen Birinci ve İkinci İnönü Savaşları, Millî Mücadele’nin askerî safhasında önemli bir dönüm noktasıdır. Bu savaşlar, hem düzenli ordunun ilk başarıları olmuş hem de Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Hükümeti’nin uluslararası görünürlüğünü artırmıştır. Bu çalışma da savaşın doğrudan tarafı olmayan ancak İngiliz İmparatorluğu’nun bir parçası olarak uluslararası haber ağlarından beslenen Avustralya basınının Anadolu’daki gelişmeleri nasıl aktardığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Dolayısıyla araştırma, Millî Mücadele’nin uluslararası basındaki algısını Avrupa ve Amerikan basını dışındaki bir coğrafya üzerinden inceleyerek literatürdeki sınırlı çalışmalara katkı sunmayı hedeflemektedir.Araştırma kapsamında 1921 yılının Ocak–Nisan döneminde Avustralya’da yayımlanan gazetelerde yer alan haber ve yorumlar incelenmiştir. Bulgular, savaşın ilk safhasında Avustralya basınının büyük ölçüde Reuters ve Avrupa merkezli haber ajanslarına dayanması nedeniyle zaman zaman Yunan yanlısı ve önyargılı bir söylem benimsediğini ortaya koymaktadır. Türk kuvvetlerinin çoğu zaman zayıf gösterilmesi, Yunan ilerleyişinin ise abartılı biçimde aktarılması söz konusu önyargılı söylemin tezahürüdür. Ancak askerî gelişmelerin netleşmesiyle birlikte haber dilinde belirgin bir değişim gözlenmiştir. Türk ordusunun direnişi ve başarıları giderek daha görünür hâle gelmiştir. Birinci İnönü Savaşı sonrasında Londra Konferansı’na ilişkin diplomatik gelişmeler, Ankara Hükûmeti’nin uluslararası meşruiyetinin güçlenmesi şeklinde değerlendirilmiş, İkinci İnönü Savaşı sonrasındaysa Türk zaferi Avustralya basınında daha açık biçimde kabul edilmiştir.Sonuç olarak çalışma, Avustralya basınının İnönü Savaşlarını başlangıçta Avrupa merkezli haber ağlarının etkisiyle önyargılı bir çerçevede aktardığını; ancak askerî gerçekliklerin ortaya çıkmasıyla söylemin daha dengeli bir yapıya dönüştüğünü göstermektedir. Böylece araştırma, Millî Mücadele’nin uluslararası kamuoyundaki algısının oluşumunda haber ajanslarının etkisini ve coğrafi olarak uzak bir basının bu süreci nasıl yansıttığını ortaya koyarak basın tarihi ile Millî Mücadele literatürüne özgün bir katkı sunmaktadır.