Süleyman Can
Bu araştırma, Arap edebiyatının ifade geleneklerinden olan teşhîs, tecsîm ve intâk sanatlarını incelemektedir. Çalışmada metin merkezli analizler, modern Arap şiirinin güçlü temsilcilerinden biri olarak kabul edilen Ahmed Şevkî’nin (1868-1932) divanından seçilen örnek beyitler üzerinden titizlikle yürütülmüştür. İnceleme, teşhîsin hem soyut hem de somut varlıklara insan kimliği kazandırması bakımından en kapsayıcı teknik olduğunu göstermektedir. İntâk, şahsiyet kazanan bu varlıkların konuşturulmasıyla sürece ses katarken; tecsîm ise tamamen soyut olan duygu ve düşünceleri fiziksel birer nesne gibi somutlaştırarak diğerlerinden ayrılmaktadır. Ahmed Şevkî’nin bu sanatları görsel bir estetik oluşturmanın yanında siyasi duruşunu sergilemek, toplumsal eleştirilerini sunmak ve tarihsel olaylara dikkat çekmek amacıyla bilinçli bir ideolojik araç olarak kullandığı görülmektedir. Çalışma, klasik belâgat birikimi ile modern şiir anlayışını bütüncül bir yaklaşımla birleştirmektedir. Söz konusu tekniklerin kullanımı sayesinde karmaşık anlamlar zihinde görsel bir tasvire dönüşmekte ve böylece şiir, okunan bir metin olmaktan çıkıp okuyucu tarafından bizzat deneyimlenen canlı bir sahne hâline gelmektedir. Nihayetinde bu edebi tercihler, geleneksel edebî sanatların modern edebiyatın dinamik yapısı içerisinde nasıl yeniden anlamlandırılabileceğini ortaya koymaktadır.