Özay Nuri AKSOY, Bengisu Özdemir
Bu araştırma, Türkiye'nin kamu yayıncısı TRT Çocuk kanalında yayımlanan ve öğrenciler tarafından yoğun olarak takip edilen çizgi film yapımlarından biri olan “Rafadan Tayfa”nın hangi değerlere yer verdiğini, bu değerlerin nasıl sunulduğunu belirlemeyi amaçlamaktadır. Çizgi filmde değerlerin yer verilme sıklığını belirlemek amacıyla doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Öğretim programlarında olan on kök değer kapsam bakımından dar ve eksik olduğu düşünüldüğünden 2015 Hayat Bilgisi Öğretim Programı’nda "Değerler" başlığında belirlenen 20 değeri referans alınmıştır. Araştırmada verilerin elde edilmesi amacıyla değerler formu veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Araştırmanın geçerlik, güvenirliğini artırmak amacıyla önlemler alınmıştır. İç geçerliği sağlamak için, literatürde yer alan kaynaklardan yararlanılmıştır. MEB 2015 Hayat Bilgisi Öğretim Programı değerler başlığı altında tanımlanan değerler listesi kullanılmıştır. Araştırmanın dış geçerliliği için araştırmada gerçekleştirilen basamaklar ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Araştırmacılar tarafından farklı zamanlarda bağımsız olarak yürütülen kodlama süreçleri arasındaki tutarlılık düzeyinin %85 olduğu belirlenmiştir. Bu yüksek tutarlılık oranı, araştırmanın güvenilirliğini artıran önemli bir bulgu olarak değerlendirilmektedir. "Rafadan Tayfa" adlı çizgi filmde yer verilen değerlerin görülme sıklığını ortaya koymak amacıyla elde edilen veriler frekans analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. 41. bölümden başlayarak 60. bölümde sonlandırılmıştır. Araştırmanın veri setini bu aralıkta kalan 20 bölüm oluşturmaktadır. Araştırmada, verilerin analiz edilmesinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Tümdengelimsel bir yaklaşım benimsenen bu çalışmada, öncelikle verilerle ilgili kategoriler belirlenmiş, ardından bu kategoriler üzerinden filmdeki kelime ve cümlelere dair durumlar sayılarak frekanslar hesaplanmış ve elde edilen veri setleri üzerinden yorumlamalar yapılmıştır. Rafadan Tayfa çizgi filminin 41. ve 60. bölüm aralığında 19 değer tespit edilmiştir. Merhamet değerine rastlanılmamıştır. Değerlerin dağılımına göre incelendiğinde en fazla değer bilimsellik sonrasında ise sabır, yardımseverlik iken en az değerinin ise adalet ve vatanseverlik olduğu tespit edilmiştir.