Nihat Karakuş, Emine Kahraman
Antalya ili Konyaaltı ilçesinde arazi kullanımı/arazi örtüsünün (AK/AÖ) arazi yüzey sıcaklığı (AYS) üzerindeki etkisini analiz edip değerlendirmek amacıyla yapılan bu çalışmada, ilk olarak açık erişimli Corine verilerinin birinci seviyeye indirgenmesiyle dört sınıflı bir AK/AÖ haritası oluşturulmuştur. Sonra, Landsat 8 OLI/TIRS uydu görüntüsü kullanılarak altı aşamalı bir süreçle AYS haritası üretilmiştir. Araştırma alanında AYS değerlerinin 30,0 °C ile 51,8 °C arasında değiştiği ve ortalama AYS’nin 40,2 °C olduğu tespit edilmiştir. Arazi örtüsü sınıflarına göre yapılan analizler sonucunda, tarım alanları, yapay yüzeyler, orman ve yarı doğal alanlar ile su yapılarının ortalama yüzey sıcaklıkları sırasıyla 41,1 °C, 40,7 °C, 39,7 °C ve 38,7 °C olarak belirlenmiştir. Arazinin örtüsündeki farklılıkların yanı sıra, arazinin kullanım şekli de yüzey sıcaklıkları üzerinde etkili olmuştur. AK/AÖ sınıfları içerisinde en yüksek ve en düşük AYS değerleri arasındaki fark, en fazla (19,9 °C) orman ve yarı doğal alanlarda, en az (7,7 °C) ise su yapılarında saptanmıştır. Yapay yüzeyler ve tarım alanlarında bu fark 18,5 °C olarak hesaplanmıştır. Arazi yüzey sıcaklıklarındaki farklılıklar, yüzey örtüsü özelliklerinden, arazi örtüsü sınıflarının kendi içindeki heterojen yapısından, arazinin kullanım şeklinden, bitki yoğunluğu, albedo değerleri ve evapotranspirasyon süreçlerinden kaynaklanmaktadır. Sonuç olarak, Antalya ili Konyaaltı ilçesinde AK/AÖ sınıflarının yüzey sıcaklıkları üzerindeki etkilerinin değerlendirildiği bu çalışmada, arazinin yüzey örtüsünün ve kullanım şeklinin yüzey sıcaklığı üzerinde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen sonuçlar, AYS’nin kentsel planlama, sürdürülebilir arazi yönetimi ve iklim adaptasyonu stratejilerinde kullanılabilecek önemli bir mekânsal gösterge niteliği taşıdığını göstermektedir.