Nihat Karakuş
Bu çalışma, kentsel doku içerisinde mavi koridor işlevi gören Manavgat Nehri’nin serinletici etkisini uzaktan algılama tabanlı arazi yüzey sıcaklığı (LST) verileri ile incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada Landsat 8 OLI/TIRS uydu verilerinden elde edilen LST haritaları kullanılmış ve nehir sınırından itibaren doğu ve batı kıyılarında 30 m aralıklarla oluşturulan tampon zonlar aracılığıyla yüzey sıcaklıklarının mesafeye bağlı değişimi analiz edilmiştir. Nehrin etkili soğutma mesafesi, LST eğrisindeki sıcaklık trendinin ilk dönüm noktası esas alınarak belirlenmiş ve mesafeye bağlı sıcaklık varyasyonları regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Analiz sonuçları, yaz mevsiminde Manavgat Nehri’nin ortalama yüzey sıcaklığının 39,59 °C olduğunu ve çevresindeki kentsel alanlara kıyasla yaklaşık 5 °C daha düşük değerler gösterdiğini ortaya koymuştur. Regresyon analizi, nehirden uzaklık ile soğutma etkisi arasında güçlü bir ilişki olduğunu göstermiştir (doğu kıyısı R² = 0,83; batı kıyısı R² = 0,89). LST değişim eğrilerine göre mavi koridorun etkili soğutma mesafesi doğu kıyısında 300 m, batı kıyısında 210 m olarak belirlenmiş, nehrin güçlü serinletici etkisinin ise sırasıyla 120 ve 90 m’ye kadar sürdüğü saptanmıştır. Çalışmanın yöntem ve sonuçları, kentsel ısı adası etkisinin hafifletilmesinde doğa tabanlı bir çözüm olarak mavi altyapı bileşenlerinin soğutma etkisinin mekânsal olarak değerlendirmesine yönelik metodolojik bir çerçeve sunmakta ve kentsel nehirlerin kentsel mikroklimayı düzenleyen önemli bir ekosistem hizmeti sunduğunu göstermektedir.