Mustafa DURDU
Eski tarihlerden beri diplomaside varlığını sürdüren hediyeler maddi kültürün en önemli unsurlarıdır. Devletler, hükümdarlar çoğu zaman millî çıkarları doğrultusunda veya şahsi ilişkileri geliştirme düşüncesiyle birbirleriyle hediyeleşmişlerdir. Yakın Çağ’da modern diplomasinin de etkisiyle Osmanlı sultanları ile Avrupa hükümdarları arasında başlayan nişan teatisi hediyeleşmenin önüne geçmiştir. Ayrıca Avrupa’dan gelen hediyelerin de tarzı değişmiş ve endüstri ürünleri öne çıkmıştır. Bununla birlikte nişanlar diplomaside öne çıktığı için Osmanlı Devleti bu geleneği kısa sürede benimsemiştir. Tanzimat devrinde Sultan Abdülmecid’e Prusya, Papalık, Fransa, Bavyera ve Rusya hükümdarlarından çeşitli hediye ve nişanlar gelmiştir. Sultan Abdülaziz’e ise daha fazla hediye ve nişan geldiğini görüyoruz. Prusya, Fransa, Rusya, Belçika, Meksika, İtalya, Portekiz, Hollanda, Üç Saksonya Dukalığı ve Yunanistan’dan çeşitli hediye ve nişanlar gönderilmiştir. Ayrıca Sultan Abdülaziz’e 1867’deki Avrupa seyahatinde İngiltere ve Fransa hükümdarları nişan takdim etmiştir. Bu makalede adı geçen iki Osmanlı sultanına Avrupa hükümdarlarından gelen hediye ve nişanlar kronolojik olarak incelenmiştir.