Ergün Yurtbakan, Salih Akyıldız
Çalışmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin ilk okuma yazma öğretimi öz yeterliklerini belirlemeye yönelik geçerli ve güvenilir ölçek geliştirmenin yanında sınıf öğretmenlerinin ilk okuma yazma öğretimi öz yeterliklerinin demografik özelliklerine göre farklılaşma durumunu belirlemektir. Bu amaçla çalışmada tarama modeli benimsenmiştir. İki farklı gruptan toplanan verilerin birinci grubunu Yozgat ve Uşak illerinde çalışmakta olan ve kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yolu ile seçilen 588, ikinci grubunu Trabzon ilinde çalışmakta olan ve küme örneklemesi yolu ile seçilen 518 sınıf öğretmeni oluşturulmaktadır. Çalışmanın birinci aşamasında araştırmacılar tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış 29 maddelik ilk okuma yazma öğretimi öz yeterlik ölçeği geliştirilmiştir. İkinci aşamasında sınıf öğretmenlerinin demografik özelliklerinin (birinci sınıf okutma sıklığı ve ilk okuma yazma öğretimiyle ilgili hizmet içi eğitim alma) ilk okuma yazma öğretme öz yeterliğine etkisini belirlemeye yönelik parametrik testlerden bağımsız t testi ve tek yönlü anova analizi yapılmıştır. Analizler sonucunda; sınıf öğretmenlerinin ilk okuma yazma öğretimi ile ilgili hizmet içi eğitim almalarının ilk okuma yazma öğretimi öz yeterliklerini anlamlı düzeyde olumlu fark oluşturduğu ortaya çıkmıştır. Bunun yanında araştırma bulguları, sınıf öğretmenlerinin ilk okuma yazma öğretme deneyimleri ile öz yeterlik algıları arasında alt boyutlar bazında anlamlı farklar olduğunu göstermektedir. Bağımsız okuma ve yazma boyutunda; üç ve daha fazla kez bu eğitimi vermiş olan öğretmenlerin öz yeterlikleri, süreci yalnızca bir kez deneyimleyen meslektaşlarına kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. İlk okuma yazmaya başlama ve ilerleme boyutunda; dört, beş ve daha fazla kez deneyimli öğretmenlerin, bir kez öğretenlere göre daha yüksek öz yeterliğe sahip olduğu belirlenmiştir. Motivasyon/özgüven sağlama boyutunda; beş ve daha fazla kez deneyimi olan öğretmenlerin, bir ve üç kez öğretmiş olanlara göre anlamlı düzeyde daha öz yeterli oldukları görülmüştür. Son olarak ilk okuma ve yazmaya hazırlık boyutunda da beş ve daha fazla kez deneyimli öğretmenlerin, bir kez deneyimleyenlere kıyasla anlamlı derecede daha yüksek öz yeterlik gösterdikleri ortaya çıkmıştır.