Beyzanur ÖZDEMİR, Gökçe Karaçizmeli, Hafsa Mungan, Dilay Hacıdursunoğlu Erbaş
Bu çalışmanın amacı, cerrahi servislerde ve ameliyathanelerde çalışan hemşirelerin hasta mahremiyetine ilişkin algılarını metaforlar aracılığıyla ortaya çıkarmaktır. Bu çalışma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Türkiye genelinde cerrahi birimlerde çalışan ve araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 331 hemşire oluşturmuştur. Veriler, “Tanımlayıcı Özellikler Formu” ve “Metaforik Cümle Tamamlama Formu” aracılığıyla çevrimiçi olarak toplanmıştır. Katılımcılardan “Hasta mahremiyeti … gibidir, çünkü …” ifadesini tamamlamaları istenmiştir. Veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmacılar arası uyum oranı %91 olarak bulunmuştur. Katılımcılar tarafından toplam 299 farklı metafor üretilmiştir. Bu metaforlar altı tema altında toplanmıştır: Koruma ve Güvenlik (n=69), Kırılganlık ve Hassasiyet (n=57), Gizlilik ve Sınır (n=51), Değer ve Onur (n=45), Temel Hak ve Etik Değer (n=40) ve Kaliteli Bakım Unsuru (n=37). Hemşireler hasta mahremiyetini korunması gereken bir alan, hassas ve kırılgan bir yapı, kişisel sınırları olan gizli bir alan ve bireyin onuru ile ilişkili bir değer olarak tanımlamıştır. Ayrıca mahremiyetin temel bir insan hakkı olduğu ve profesyonel bakımın ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulanmıştır. Cerrahi hemşireleri hasta mahremiyetini yalnızca fiziksel gizlilik olarak değil; etik, insani ve profesyonel boyutları olan çok yönlü bir kavram olarak algılamaktadır. Mahremiyetin korunması, kaliteli ve güvenli bakımın temel bileşenlerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Bu bulgular doğrultusunda hemşirelik eğitimlerinde ve klinik uygulamalarda mahremiyet konusuna yönelik farkındalığın artırılması önerilmektedir.