Tuğba Çandır, Ayşe Dilek Öğretir Özçelik
Suçluluk, gurur, utanç gibi ahlaki duygular erken çocukluk döneminde çocukların sosyal duygusal gelişiminde önemli bir role sahiptir. Bu duygular çocukların sosyal davranışlarını düzenler ve ahlaki standartlara uygun hareket etmelerini sağlar. Bu çalışmada çocukların ahlaki duygularına ilişkin davranışsal tepkilerini ebeveyn raporlarına dayalı olarak değerlendirmeyi amaçlayan Ahlaki Duygular Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanması amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında 355 ebeveynden elde edilen veriler doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile incelenmiştir. DFA sonuçları, üç faktörlü yapının (utanç, suçluluk ve gurur) kabul edilebilir düzeyde uyum gösterdiğini ortaya koymuştur (χ²/SD = 1.31; RMSEA = .030; CFI = .934; TLI = .923; SRMR = .060). Faktör yükleri .30 ile .66 arasında değişmektedir. AVE değerleri yakınsak geçerliğin sınırlı düzeyde kaldığını gösterirken, HTMT bulguları ayırt edici geçerliğin sağlandığını göstermektedir. Ölçeğin iç tutarlılığı Cronbach’s α ve McDonald’s ω katsayıları ile incelenmiş; utanç ve suçluluk alt boyutlarının kabul edilebilir, gurur alt boyutunun ise araştırma amaçlı kullanımlar için tolere edilebilir düzeyde güvenirlik sağladığı belirlenmiştir. Bulgular, Ahlaki Duygular Ölçeği’nin Türkçe formunun erken çocukluk dönemindeki çocukların ahlaki duygularını ebeveyn raporları aracılığıyla değerlendirmede kullanılabileceğine işaret etmekle birlikte, bazı psikometrik sınırlılıkların varlığı nedeniyle araştırma amaçlı kullanımlarda temkinli bir şekilde ele alınmasının uygun olacağını göstermektedir.