Bercem Kiran‐Yildirim, Zeynep Lara Pazar, Özlem Turhan, Gökçe Güner Karaali
Tedarik zincir yönetiminin özel bir türü olan soğuk zincir yönetimi, hassas ve sıcaklığa duyarlı ürünlerin kalitesinin bozulmadan uygun koşullarda depolama, taşıma ve dağıtım gibi çeşitli basamakları içermektedir. Karayolu soğutmalı taşımacılıkta ürünlerin tüketicilere kalite kaybı yaşamadan ulaşması soğuk zincirin temel ekipmanlarından biri olan frigorifik kamyonların kullanımı ile sağlanabilmektedir. Mekanik frigorifik kamyonlar soğutma üniteleri kullanarak istenilen sıcaklık değerlerinde ürünlerin muhafaza edilmesini sağlamaktadır. Bu kamyonlarda kullanılan soğutma sistemlerinin enerji tüketimi uygun FDM’lerin entegre edilmesi ile azaltılabilir. Bu çalışmada taze gıda taşımacılığında kullanılabilen bir mekanik frigorifik kamyonun soğutma ünitesini ve konteynerini temsil eden bir soğutma sistemi FDM’siz ve FDM’lerle 4 ºC ile 12 ºC sıcaklık aralığında test edilmiştir. Sisteme inorganik tuzlar olan sodyum sülfat (Na2SO4), sodyum klorür (NaCl) ve potasyum klorür (KCl) içeren ötektik FDM’ler, farklı konsantrasyonlarda hazırlanarak entegre edilmiştir. FDM entegrasyonu ile enerji tüketiminin azaltıldığı ve ağırlıkça (ağ.) %6,0 Na2SO4–ağ.%2,5 NaCl–ağ.%3,0 KCl çözeltisinin FDM olarak entegre edildiğinde %34,38 enerji tasarrufu sağlanıldığı tespit edilmiştir. Sistem FDM’siz ve en uygun FDM ile taze dilimlenmiş ve dilimlenmemiş çileklerle test edilmiş, çileklerde kalite kaybının uygun FDM ile azaltılabileceği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, sıcaklık dalgalanmalarının uygun FDM ile azaltılabileceği, dolayısıyla taze gıda ürünlerinin taşınması esnasında bozunmasının önüne düşük enerji tüketimiyle geçilebileceği ortaya konulmuştur.