Arif Akbaş
Bu makale, kültürel belleğin dijitalleşme sürecini sanal gerçeklik (VR) teknolojileriyle bütünleştiren sanal müzelerdeki yeni iletişim modellerini incelemektedir. Kültürel mirasın korunması ve erişilebilirliğinin artırılmasında dijital teknolojilerin önemi giderek artmaktadır. Sanal gerçeklik, ziyaretçilere zenginleştirilmiş deneyimler sunarak kültürel unsurların daha etkili bir şekilde aktarılmasını sağlamaktadır. Araştırmanın amacı, VR teknolojilerinin sanal müzelerde kullanıcı deneyimini nasıl yeniden şekillendirdiğini ve kültürel belleğin sürdürülebilirliğine nasıl katkıda bulunduğunu ortaya koymaktır. Araştırmada döküman incelemesi ile iletişim sosyolojisindeki yorumlayıcı metot kullanılmıştır. Bu kapsamda, uluslararası görünürlüğe sahip sanal müze platformlarından belirlenen 16 müze, erişilebilirlik, etkileşim düzeyi, içerik zenginliği, tasarım ve kültürel hassasiyet gibi ölçütlere göre analiz edilmiştir. Bu müzeler analiz edilerek mevcut iletişim modelleri değerlendirilmiştir. Çalışmada, VR teknolojilerinin ziyaretçilerde daha güçlü duygusal bağlar oluşturduğu ve kültürel bilgiyi daha kalıcı hale getirdiği tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, VR uygulamalarının tarihsel bağlamları daha etkileyici bir biçimde sunduğu ve kullanıcı katılımını artırdığı gözlemlenmiştir. Sanal gerçeklik tabanlı sanal müzeler [360° web tabanlı sanal tur/ VR Panoramik Deneyimler], kültürel belleğin sürdürülebilirliğinde önemli bir rol oynamakta ve yeni iletişim modelleriyle toplumsal hafızanın dijital dönüşümüne katkı sağlamaktadır. Çalışma, bu alanda gelecekteki araştırmalara yön verebilecek bir çerçeve sunmaktadır. Makalede, sanal müze deneyimleri ve sanal tur teknolojilerinin müzelerde kullanıcı etkileşimini nasıl dönüştürdüğü ele alınmış; bu bağlamda geliştirilen model aracılığıyla iletişimsel etkileri incelenmiştir.