Damla Tonuk
Malzeme bilimi sürdürülebilir bir dünya inşa etmek için çalışırken, çoğu zaman endüstriyel tasarımcılar malzeme süreçlerine dahil olamamaktadır. Bu çalışmada, endüstriyel tasarımcıların malzeme konusunda yenilik üretme potansiyelini desteklemek adına, fikir geliştirme süreçlerinde kullanabilecekleri yabancılaştırma tekniği önerisi geliştirilmiştir. Bu öneriyi geliştirirken fikir geliştirme ve yaratıcı düşünce yöntemlerinin yanı sıra bir edebi biçem olan yabancılaştırma tekniği incelenmiştir. Bir yandan da tasarım alanyazınındaki malzeme bazlı çalışmalar incelenerek malzemelerin anlamlandığı boyutlar, fiziksel özellikler, ki bu özellikler ürünlere ve diğer malzemelerin özelliklerine bağlıdır, pratikler ve sosyal bağlam olarak analiz edilmiştir. Daha sonra bu boyutlarda yabancılaştırmaya odaklanılarak, yabancılaştırma tekniğinin edebiyat ve dilbilim alanından, malzeme geliştirme alanına kavramsal olarak uygulanması konusunda egzersizler geliştirilmiştir. Yabancılaştırma tekniğinin fikir geliştirme sürecinde kullanılmasına dair bu egzersizler, her birine yaklaşık 90 öğrencinin katıldığı 3 dizi çalıştayda denenerek nitel yöntemlerle değerlendirilmiş ve yenilik, nitelik ve akış açısında başarılı olduğu görülmüştür. Modelin son hali, tanımlı bir proje kapsamında 14 öğrenci ile denenmiştir. Özetle, bu çalışma ile hem malzeme bazlı tasarım yaklaşımları için tasarımcıya yol gösteren bir model sunulmuş hem de genel anlamda fikir geliştirme süreçlerine uyarlanabilecek bir “yabancılaştırma” tekniği ortaya konmuştur.