Bilal Firat
Makale, sağlık kurumlarında kalite ve akreditasyon literatürünü kapalı ve ilan edilmiş bir doküman korpusu üzerinden tematik olarak çözümlemektedir. Çalışmanın amacı, Sağlıkta Kalite Standartları (SKS), Sağlıkta Akreditasyon Standartları (SAS) ve Joint Commission International (JCI) modelleri arasındaki farkın yalnızca ulusal-uluslararası ölçek ayrımıyla değil, hasta deneyimi, ölçme-izleme altyapısı ve sürdürülebilirlik üzerinden nasıl kurulduğunu açıklamaktır. Korpus, 1990-2023 dönemine ait ve makalenin kanıt tabanını oluşturan 24 kayıttan meydana gelmektedir. Derleme, sağlıkta kalite ve akreditasyon alan yazınını kapsayan ulusal ve uluslararası dizinlerde belirlenen anahtar sözcüklerle yürütülen tarama sonucunda, konuyla doğrudan ilgi ölçütü esas alınarak oluşturulmuş; metinler iki bağımsız okuma turunda elle tematik olarak kodlanmıştır. Kayıtlar iki okuma turunda kodlanmış; kalite ve performans mantığı, akreditasyon derinliği, uygulama mekanizmaları ve sürdürülebilirlik koşulları eksenlerinde çözümlenmiştir. Tematik sentez, SKS' nın geniş ölçekli bir taban kalite çerçevesi sağladığını; SAS ve JCI'nin ise dış değerlendirme, hasta deneyimini ayrıştırma ve iyileştirme döngülerini görünür kılma bakımından daha derin bir akreditasyon mantığına yaklaştığını göstermektedir. Bulgular ayrıca dijitalleşme, yalın yönetim ve çalışan güvenliğinin bu farkı sahada işleten aracı mekanizmalar olduğunu; kurumsal etkinin ise belge uyumundan çok liderlik, personel katılımı ve iç denetim kapasitesine bağlı geliştiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, kalite tabanı ile akreditasyon derinliğini birlikte okuyan bir karşılaştırmalı çerçeve önermektedir.