Eray Çetin
Bu çalışmada, kentsel raylı sistem işletmelerinin finansal sürdürülebilirliği, maliyet karşılama oranı, yolcu başına gelir ve gider göstergeleri, varlık verimliliği ile finansman açığı göstergeleri kullanılarak İstanbul ve seçilmiş Avrupa metropolleri örneğinde karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. 2020–2024 dönemine ait veriler kullanılarak gerçekleştirilen analizler, sistemlerin finansal yapılarının şehirler arasında önemli farklılıklar gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bulgular, metro sistemlerinin faaliyet giderlerini karşılama kapasitesinin kamu desteği hariç olarak değerlendirildiğinde belirgin biçimde zayıfladığını ve birçok sistemin sürdürülebilirliğinin kamu finansmanına bağlı olduğunu göstermektedir. Yolcu bazlı göstergeler, bazı şehirlerde maliyet baskısının arttığını ortaya koyarken, varlık verimliliği bulguları sistemlerin sermaye yoğun yapısını doğrulamaktadır. Genel olarak çalışma, metro sistemlerinin finansal sürdürülebilirliğinin tek bir göstergeyle açıklanamayacak kadar çok boyutlu bir yapı sergilediğini ve gelir, gider, verimlilik ile finansman unsurlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca çalışma, İstanbul ile seçilmiş Avrupa metropollerinin metro sistemlerini finansal sürdürülebilirlik göstergeleri üzerinden karşılaştırarak ilgili literatüre katkı sunmaktadır.