Turabi Yavuz, Duru Kahraman, Ceylin Su Özolan, Deniz İnci Er, Kaan Eskioğlu
Günlük malzemelerde bulunan sentetik plastikler, Dünya üzerinde yok edilmesi çok zor olan başlıca atıkları oluşturmaktadır. Gıda, enerji ve su gibi önemli ve değerli kaynaklar bu sebeple risk altında olduğundan, plastik kirliliği gibi etkenlerden kaynaklanan ekosistemdeki değişiklikler, küresel ölçekte dramatik bir etkiye sahiptir. Plastik atık sorunu hala çözülememiş olsa da çevre üzerindeki etkilerini azaltmak için farklı yollar gündemdedir. Bu konulardan birisi, plastiği parçalayabilen mikroorganizmaların kullanılmasıdır. Aspergillus tubingensis’in doğada plastik birikimini kısmen engelleyebileceği bilinmektedir. Bu amaçla çalışmamızda temin ettiğimiz A. tubingensis’in doğal ortamda yaşayabilmesi için optimum koşullar ve besin kaynakları oluşturulmuştur. Gelişimleri gözlenen mantarların ekildiği besiyerlerine eşit miktarda plastik poşet ve plastik şişe parçaları eklenmiştir. 150 gün boyunca izlenmiş, yapılan ölçüm ve tespitlerden sonra bu ortamdan kültüre alınan izolatlar MALDI-Biotyper kullanılarak tanımlanmıştır. Tür tayini yapıldıktan sonra A. tubingensis’in in vitro olarak bazı özellikleri test edilmiştir. Bu deneyler sonucunda 30 °C ve 37 °C’de gelişebildiği, düşük pH’a dayanıklı olduğu, antioksidan ve katalaz aktivitesi gösterdiği, esteraz ve lipaz üretebildiği belirlenmiştir. Sonuç olarak, oluşturulan farklı özellikteki ortamlarda A. tubingensis’in plastiği ne kadar sürede yok ettiği incelenmiş ve raporlanmıştır. Mikroorganizmanın bu biyolojik parçalanma sürecinde hangi özellikleri ve mekanizmaları kullandığı açıklığa kavuşmuş olup, A. tubingensis’in plastik atıkların yol açtığı çevre kirliliğini önlemede etkili bir çözüm olabileceği gösterilmiştir.