Nurullah Yüksel
Bu çalışma, Kriging tabanlı metamodelleme tekniklerinin mühendislik tasarımındaki güncel kullanım alanlarını, veri kaynaklarını ve yöntemsel gelişmelerini kapsamlı biçimde inceleyen bir derlemedir. Artan hesaplama maliyetleri nedeniyle FEA, CFD ve çoklu fizik tabanlı analizlerin doğrudan kullanımının sınırlı kaldığı modern tasarım süreçlerinde, Kriging modellerinin sağladığı interpolatif yapı, belirsizlik tahmini ve yüksek doğruluk kapasitesi ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Havacılık, makine ve otomotiv mühendisliği gibi alanlarda aerodinamik optimizasyon, yapısal güvenilirlik analizi, yorulma ömrü tahmini, çarpışma dayanımı değerlendirmesi ve imalat süreç parametrizasyonu gibi uygulamalarda Kriging’in sunduğu performans literatür örnekleri üzerinden karşılaştırmalı olarak ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular, Kriging yönteminin düşük örneklemli problemler için yüksek doğruluk sağladığını, belirsizlik temelli adaptif örnekleme stratejileriyle entegrasyonunun optimizasyon süreçlerini önemli ölçüde hızlandırdığını ve çoklu-fidelite modelleme çerçeveleriyle birleştirildiğinde maliyet–doğruluk dengesini optimize ettiğini göstermektedir. Ayrıca, durağan olmayan kovaryans modelleri ve derin öğrenme ile hibritleştirilmiş Kriging mimarileri gibi güncel eğilimlerin özellikle yüksek boyutlu ve doğrusal olmayan tasarım problemlerinde belirgin avantajlar sunduğu belirlenmiştir. Çalışma, literatürdeki parçalı bilgi birikimini bütüncül bir çerçeve altında birleştirerek, Kriging tabanlı tasarım optimizasyonuna yönelik metodolojik boşlukları, mevcut sınırlılıkları ve gelecekteki araştırma yönelimlerini açıkça ortaya koymaktadır.