Mustafa Narin, Mehmet Tayfun Amman
Klasik sosyoloji geleneğinde uzun süre ihmal edilen spor, Eric Dunning'in figürasyonel sosyoloji yaklaşımıyla birlikte toplumsal ilişkilerin, güç dengelerinin ve uygarlık sürecinin analizinde merkezi bir araştırma alanı hâline gelmiştir. Bu çalışma, Eric Dunning'in spor sosyolojisine kazandırdığı kuramsal ve metodolojik mirası figürasyonel sosyoloji perspektifi çerçevesinde yeniden değerlendirmeyi, kuramsal mirasını üç analitik eksen temelinde sistematik biçimde incelemeyi ve güncel spor sosyolojisi açısından yeniden yorumlamayı amaçlamaktadır. Araştırma, yorumlayıcı epistemolojiye dayalı nitel bir kuramsal inceleme olarak tasarlanmış ve doküman analizi yöntemiyle yürütülmüştür. Analiz sürecinde Dunning'in temel eserleri incelenmiş şiddetin siyasal yönetimi, duygulanım rejimleri ve cinsiyetlenmiş mekânlar olmak üzere üç analitik eksen çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bulgular, sporun yalnızca rekabet ve boş zaman etkinliği olarak değil şiddetin kurumsal olarak düzenlendiği, duyguların toplumsal olarak yönlendirildiği ve toplumsal cinsiyet ilişkilerinin yeniden üretildiği çok katmanlı bir figürasyon olarak ele alınması gerektiğini göstermektedir. Ayrıca çalışma, Dunning'in kuramsal yaklaşımının dijitalleşme, güvenlikleşme ve değişen toplumsal cinsiyet rejimleri bağlamındaki açıklayıcılığını eleştirel bir bakışla tartışmaktadır. Sonuç olarak çalışma, Dunning'in kuramsal mirasının güncel spor sosyolojisi tartışmaları açısından hâlen güçlü bir analitik çerçeve sunduğunu, ancak çağdaş toplumsal dönüşümler doğrultusunda yeniden yorumlanması gerektiğini ortaya koymaktadır.