Murat Erkoç
Bu makale, Sâsânî İran’ında idarî, askerî, dinî ve malî makamları ifade eden ünvan sistemini gücün dili olarak ele alarak bu ünvanların toplumsal hiyerarşiyi nasıl kurup meşrulaştırdığını incelemektedir. Mevcut literatürde filolojik ve kurumsal çözümlemeler öne çıkmasına rağmen ünvanların toplumsal işlevlerine yönelik bütüncül çalışmaların sınırlı olması araştırmanın temel problemini oluşturmaktadır. Saray protokolü ve sivil bürokrasi, ordu, Zerdüştî ruhban sınıfı ve malî teşkilata ait ünvanlar ayrı ayrı değerlendirilerek bu payelerin soylu aileler, ruhban, askerî aristokrasi ve vergi toplayıcılar arasında iktidarı nasıl dağıttığı ve meşruiyeti nasıl dilsel olarak kodladığı ortaya konulmuştur. Bulgular, ünvanların hukuki-kurumsal konum belirtmekten öte aristokratik ayrıcalıkları kalıcılaştıran, merkez-taşra bağını tahkim eden esnek bir sembolik sermaye aracı olduğunu göstermektedir. Sosyal tabakalar arasındaki sınırları belirginleştiren ve siyasal sadakati ödüllendiren Sâsânî ünvan sisteminin, Abbâsîler ve sonraki İran-İslâm hanedanlarının dîvân, kâtiplik ve askerî rütbe hiyerarşileri üzerinde yapısal bir etkide bulunduğu vurgulanarak geç antikçağdan İslâmî döneme uzanan idare geleneğinin izleri tartışılmaktadır.